Khi cắt giảm ngân sách, nhiều nhà máy nhìn vào dầu nhớt đầu tiên vì đó là khoản chi dễ thấy. Thực tế tiền mua dầu chỉ chiếm phần nhỏ trong chi phí vận hành và bảo trì. Phần lớn chi phí nằm ở phụ tùng thay thế, giờ công sửa chữa, điện năng và nhất là thời gian dừng máy. Dầu đúng loại và được quản lý tốt tác động trực tiếp lên tất cả các khoản đó.
1. Chọn đúng độ nhớt, không thừa không thiếu
Dầu đặc hơn cần thiết làm tăng tổn hao khuấy dầu và ma sát nội, nghĩa là tốn điện hơn và máy nóng hơn. Dầu loãng hơn cần thiết làm màng dầu mỏng, mòn nhanh. Hãy dùng bảng khuyến cáo của nhà sản xuất thiết bị, có xét tới nhiệt độ vận hành thực tế tại xưởng, thay vì "đổ loại có sẵn trong kho".
2. Cân nhắc dầu tổng hợp ở đúng chỗ
Dầu tổng hợp đắt hơn nhưng phát huy giá trị ở những điểm:
- Hộp số trục vít, hộp giảm tốc chạy nóng: dầu tổng hợp PAO, PAG có thể giảm ma sát, hạ nhiệt độ dầu và giảm điện năng tiêu thụ.
- Máy nén khí trục vít chạy liên tục: chu kỳ thay dầu dài hơn nhiều lần, ít cặn hơn.
- Thiết bị khó tiếp cận hoặc dừng máy rất tốn kém: thay dầu thưa hơn đồng nghĩa ít lần dừng máy.
Với máy chạy nhẹ, nhiệt độ thấp, dầu khoáng chất lượng tốt vẫn là lựa chọn kinh tế hơn.
3. Gom chủng loại dầu
Nhiều nhà máy có tới hàng chục loại dầu trong kho, trong đó nhiều loại có thông số gần như nhau. Rà soát và gom lại giúp giảm tồn kho, giảm dầu hết hạn, đơn giản hóa việc đào tạo và giảm rủi ro đổ nhầm. Đổ nhầm dầu là lỗi tốn kém hơn nhiều người nghĩ.
4. Kiểm soát nhiễm bẩn
Bụi và nước là kẻ thù lớn nhất của ổ bi, bánh răng và bơm thủy lực. Những biện pháp có chi phí thấp mà hiệu quả cao:
- Lọc thở hút ẩm trên thùng dầu, hộp số.
- Nạp dầu qua xe lọc, dụng cụ rót riêng cho từng loại dầu.
- Bảo quản phuy trong nhà, đóng nắp kín.
- Đặt mục tiêu độ sạch ISO 4406 cho các hệ thống quan trọng và đo định kỳ.
Nâng độ sạch của dầu lên vài cấp có thể kéo dài rõ rệt tuổi thọ bơm, ổ bi so với dầu bẩn.
5. Thay dầu theo tình trạng, không chỉ theo lịch
Lịch thay dầu cố định thường an toàn nhưng lãng phí: có máy thay khi dầu còn tốt, có máy lại thay quá muộn. Chương trình phân tích dầu (độ nhớt, chỉ số axit, nước, kim loại mòn, độ sạch) cho phép:
- Kéo dài chu kỳ thay ở những máy dầu vẫn còn tốt.
- Phát hiện sớm hư hỏng ổ bi, bánh răng, rò nước làm mát trước khi máy dừng.
- Lên kế hoạch sửa chữa vào lúc ngừng máy theo kế hoạch.
6. Chuẩn hóa quy trình bôi trơn
Lập bảng bôi trơn cho từng máy: điểm châm, loại dầu, lượng dầu, chu kỳ, người phụ trách. Dán nhãn mã màu tại điểm châm. Với mỡ, bơm đúng lượng: bơm quá nhiều mỡ vào ổ bi tốc độ cao làm ổ nóng và hỏng sớm, không khác gì thiếu mỡ.
Đo được thì mới quản lý được
Hãy theo dõi vài chỉ số đơn giản trước và sau khi thay đổi cách dùng dầu: lượng dầu tiêu thụ mỗi tháng, số lần hỏng liên quan tới bôi trơn, số giờ dừng máy ngoài kế hoạch, điện năng của các thiết bị lớn. Sau vài quý, con số sẽ cho thấy rõ khoản tiết kiệm trong chi phí vận hành và bảo trì.
Kinglube cung cấp đầy đủ dòng dầu nhớt công nghiệp từ Korea Lube, Shell, Castrol để doanh nghiệp chọn đúng sản phẩm cho từng thiết bị. Xem tại mục Dầu nhớt công nghiệp.
Ảnh: CEphoto, Uwe Aranas / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 3.0.
