Dầu nhớt hiện đại là sản phẩm kỹ thuật được thiết kế theo yêu cầu của từng loại máy. Để một sản phẩm được ghi "API SP" hay "DIN 51524-2" trên nhãn, nhà sản xuất phải vượt qua những bộ phép thử do các tổ chức độc lập đặt ra. Hiểu hệ thống tiêu chuẩn quốc tế này giúp người mua biết mình đang trả tiền cho điều gì.
Các tổ chức đặt tiêu chuẩn
| Tổ chức, tiêu chuẩn | Phạm vi |
|---|---|
| SAE (Mỹ) | Phân cấp độ nhớt dầu động cơ (SAE J300) và dầu hộp số (SAE J306) |
| API (Mỹ) | Cấp chất lượng dầu động cơ xăng (SN, SP...), diesel (CK-4, FA-4...), dầu bánh răng ô tô (GL-4, GL-5); phân loại dầu gốc nhóm I đến V |
| ILSAC (Mỹ, Nhật) | Dầu động cơ xăng tiết kiệm nhiên liệu cho xe con (GF-6A, GF-6B) |
| ACEA (châu Âu) | Dầu động cơ xe châu Âu, gồm các nhóm A/B, C (ít tro) và E (xe tải nặng) |
| JASO (Nhật) | Dầu xe máy bốn kỳ (MA, MA2, MB), dầu hai kỳ, dầu diesel |
| ISO | Cấp độ nhớt dầu công nghiệp (ISO 3448, ISO VG), phân loại dầu công nghiệp (ISO 6743), yêu cầu dầu thủy lực (ISO 11158), dầu bánh răng (ISO 12925-1) |
| DIN (Đức) | Dầu thủy lực (DIN 51524), dầu bánh răng (DIN 51517), dầu máy nén (DIN 51506) |
Bên cạnh đó là phê duyệt của nhà sản xuất thiết bị (OEM approval): Mercedes-Benz, Volkswagen, BMW, Volvo, Cummins, Bosch Rexroth, Siemens... Các hãng thử nghiệm dầu trên chính thiết bị của họ, thường khắt khe hơn tiêu chuẩn chung. Một sản phẩm có phê duyệt sẽ ghi số tiêu chuẩn của hãng, ví dụ MB 229.51 hay VW 504 00.
Công nghệ dầu gốc
- Hydrocracking và đồng phân hóa: tạo dầu gốc nhóm II, III gần như không lưu huỳnh, chỉ số độ nhớt cao.
- GTL (khí thành lỏng): tổng hợp dầu gốc từ khí thiên nhiên, độ tinh khiết rất cao.
- PAO và ester tổng hợp: thiết kế phân tử theo yêu cầu, dùng cho dầu nhiệt độ cực cao hoặc cực thấp, dầu máy nén, dầu bánh răng tổng hợp.
- Tái tinh chế dầu thải: biến dầu đã qua sử dụng thành dầu gốc đạt chất lượng, giảm khai thác tài nguyên.
Công nghệ phụ gia
Gói phụ gia hiện đại là tổ hợp được tính toán của chất tẩy rửa, phân tán, chống mài mòn, chống oxy hóa, giảm ma sát, cải thiện chỉ số độ nhớt và chống tạo bọt. Một số hướng phát triển:
- Giảm tro, lưu huỳnh, phốt pho để bảo vệ lọc hạt và bộ xúc tác khí thải.
- Phụ gia giảm ma sát hữu cơ và gốc molypden cho dầu tiết kiệm nhiên liệu.
- Phụ gia chống tự cháy sớm (LSPI) cho động cơ tăng áp phun xăng trực tiếp.
- Phụ gia không kẽm, phân hủy sinh học cho thiết bị gần nguồn nước.
Pha chế và kiểm soát chất lượng
Nhà máy pha chế hiện đại dùng hệ thống pha trộn tự động theo mẻ hoặc pha trộn liên tục trên đường ống, cân định lượng bằng máy tính, hạn chế sai số do thao tác thủ công. Mỗi lô được lấy mẫu và kiểm tra tại phòng thí nghiệm trước khi chiết rót:
- Độ nhớt ở 40 °C và 100 °C, chỉ số độ nhớt.
- Điểm chớp cháy, điểm đông đặc, khối lượng riêng.
- Hàm lượng nguyên tố phụ gia bằng quang phổ ICP để bảo đảm đúng công thức.
- Phổ hồng ngoại FTIR để nhận diện sản phẩm, phát hiện lẫn loại.
Quản lý chất lượng và môi trường
Các nhà sản xuất uy tín vận hành theo ISO 9001 (chất lượng), ISO 14001 (môi trường) và với ngành ô tô có thêm IATF 16949. Dầu dùng trong nhà máy thực phẩm cần chứng nhận NSF H1. Những chứng nhận này cho thấy quy trình sản xuất được kiểm soát nhất quán qua từng lô.
Ý nghĩa với người mua
Khi so sánh hai sản phẩm, hãy xem chúng đạt tiêu chuẩn quốc tế nào và có phê duyệt của hãng thiết bị hay không, thay vì chỉ so giá mỗi lít. Kinglube phân phối các dòng dầu của Korea Lube, Castrol, Shell, Motul với cấp chất lượng ghi rõ trên từng sản phẩm. Xem tại trang Sản phẩm hoặc gửi yêu cầu tại Nhận báo giá.
Ảnh: Belikov Maxim / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 4.0.
